RobertTECHNIEK · BEELD · NIEUWSGIERIGHEID

Bouw ik met AI? Of bouwt AI met mij? · 06 / 08

En nu gaat AI mijn teksten beoordelen

De sitemapapplicatie kon inmiddels mijn website grondig controleren: is alles technisch in orde? Maar hoe zat het eigenlijk met de teksten zélf?

Scroll verder

06 · En nu gaat AI mijn teksten beoordelen

De sitemapapplicatie kon mijn website inmiddels technisch controleren. Klopten de pagina's en verwijzingen? Maar hoe zat het eigenlijk met de teksten zélf? Een werkende link zegt tenslotte weinig over de zin eromheen.

Ik wilde weten of AI ook als kritische meelezer bruikbaar was. Niet meteen de hele website onder handen nemen, maar eerst een afgebakende proef met drie verschillende pagina's: Home, mijn persoonlijke TRS-80-verhaal en de technische uitleg over perspectief bij fotografie.

Eerst lezen. Nog niets veranderen.

Work moest eerst onderzoeken hoe ik schreef. Daarvoor las hij bestaande stijl- en contextdocumentatie en passages uit mijn artikelen. Mijn toon, herinneringen, terzijdes en verwondering mochten niet verdwijnen omdat een andere formulering gebruikelijker klonk. Ik wilde hulp bij mijn teksten, geen nieuwe auteur op mijn website.

Daarna bekeek hij zeven gebieden: schrijfkwaliteit, samenhang, ontbrekende uitleg, herhaling, consistentie, toegankelijkheid en feitelijke juistheid. Bij de toegankelijkheid hoorde ook de vraag of een alt-tekst werkelijk beschreef wat op de afbeelding te zien was. Dan moest die afbeelding dus eerst bekeken worden.

Eerst lezen en adviseren. Niets aanpassen. En geen algemene opmerkingen als 'dit kan helderder', maar precies aangeven welke passage onduidelijk was, waarom, en hoe het beter kon.

Van oorspronkelijke tekst via AI-advies naar Roberts beoordeling en een eventuele wijziging.

Het leverde vijf concrete aandachtspunten op. Twee op de perspectiefpagina: een onduidelijke verwijzing naar een fotoserie en een mogelijk overbodige herhaling. Bij het TRS-80-verhaal ging het om technische schrijfwijzen en een omslachtig beeldbijschrift. Op Home vroeg Work zich af of termen als REST en API voldoende duidelijk waren voor een niet-technische bezoeker.

Een redacteur met een mening

Vooral de technische verdieping bij Fotografie gaf een mooi voorbeeld. Daar verwees ik naar foto's 'hierboven', maar inmiddels stond daar óók een tweede serie. De uitleg over perspectief werd daardoor niet ineens fout. De lezer kon alleen naar de verkeerde beelden kijken terwijl hij die uitleg probeerde te volgen.

Samen met de advies-chat formuleerde ik een duidelijkere zin: 'In de eerste fotoserie blijft de poortopening, van de eerste tot de laatste foto, even groot in beeld.'

Daar zat wat in. Een kleine verandering, maar nu was duidelijk welke fotoserie ik bedoelde.

Bij andere voorstellen moest ik meer afwegen. Een technische term kan voor een algemene lezer lastig zijn en voor een vakgenoot juist betekenis toevoegen. Ook herhaling is niet automatisch een fout: soms leg ik iets bewust nog eens uit vanuit een andere hoek. Een plausibel advies bleef dus een advies.

Voor: hierboven kan twee fotoseries bedoelen. Nu: de eerste fotoserie, waarin de poortopening even groot in beeld blijft.

En stel dat de AI-redacteur mijn enthousiasme wat overdreven zou vinden?

AI: 'Ik stel voor om in de tekst iets minder verwondering te laten doorklinken.'

IK: 'Nee joh, dat is nou juist de essentie!'

Mijn teksten blijven míjn teksten.

Mijn teksten blijven míjn teksten.

De proef had nog niets aan mijn website veranderd. Dat vond ik juist een bruikbaar begin: eerst zien welke opmerkingen iets toevoegden. Later zou ik aanbevelingen zelf willen accepteren, afwijzen of aanpassen, voordat er iets werd uitgevoerd. Een volledig werkende RED-editor hadden we daarmee nog niet gebouwd. We hadden onderzocht of AI als kritische meelezer iets kon toevoegen.

Alleen begonnen we inmiddels wel héél goed te worden in het bedenken van nieuwe onderdelen…

Achter de schermen

TERUG NAAR HET OVERZICHT

Bouw ik met AI? Of bouwt AI met mij?Overzicht van de acht hoofdstukken.
Open volledig beeld ↗

Wat zou een AI-redacteur ontdekken?

ROBERT

[…]

Ik ben benieuwd naar de redactionele beoordelingen straks: wat ik daarvan nog niet weet, hoe bepaalt -ie dat? Wat kan ik verwachten? Ben zo benieuwd! Maar eerst dit afronden. Prachtig, prachtig.

ADVIES-CHAT

[…]

Daar ben ik ook nieuwsgierig naar! Vooral naar de vraag hoe de applicatie straks onderscheid maakt tussen een feitelijk probleem, een redactionele voorkeur en een verbetering die helemaal niet nodig is.

We kunnen dan onderzoeken welke informatie de beoordelende Work-chat gebruikt, welke afwegingen hij maakt en hoe overtuigend de onderbouwing is.

En natuurlijk of hij dingen ontdekt die wij zelf over het hoofd hebben gezien.

Maar je hebt gelijk: eerst deze eerste volledige uitvoeringscyclus afronden. We hebben nog geen menselijke goedkeuring gegeven.

[…]

Kan AI ook de afbeeldingsteksten beoordelen?

ROBERT

[…]

Zou de redactionele ronde DAARMEE kunnen komen? Dat zou wat zijn zeg.

[…]

ADVIES-CHAT

[…]

1. Zou de redactionele beoordeling die alt-teksten kunnen signaleren?

Ja, zeker! Mits de redactionele beoordeling ook toegankelijkheid en de kwaliteit van afbeeldingsteksten onderzoekt.

De huidige alt-tekst:

Foto uit het album Archieffoto's

vertelt een gebruiker met een schermlezer nauwelijks wat er op de foto staat.

Een beoordeling zou bijvoorbeeld kunnen adviseren om die generieke teksten te vervangen door beschrijvingen van de afzonderlijke foto's.

Of de huidige redactionele beoordelingsprocedure dit daadwerkelijk meeneemt, weten we nog niet. Daar ben ik ook benieuwd naar. Maar het zou een mooi voorbeeld zijn van een aanbeveling die we niet zelf vooraf hebben bedacht.

[…]