RobertTECHNIEK · BEELD · NIEUWSGIERIGHEID

De eerste PC's · 07 / 11

Mijn eigen hardloopprogramma

In de jaren tachtig en negentig liep ik hard.

Scroll verder
Beeldbron

Historisch SC386SX-moederbord — Rjluna2 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Voor deze header uitgesneden en verkleind; AVIF/WebP-export. De afgeleiden behouden dezelfde licentie.

07 · Hardlopen

Mijn eigen hardloopprogramma. Alles kwam samen.

Hardlopen met een programmeur in je achterhoofd

In de jaren tachtig en negentig liep ik hard. Letterlijk, ditmaal. Hardloopschoenen aan, een flitsende outfit en vervolgens de straat op of het bos in. Na verloop van tijd kreeg ik vaste rondjes, met bekende afstanden en tijden. En dan begint het natuurlijk: kan het sneller? Gaat het vooruit? Hoe houd je dat bij?

Smartwatches, sportapps en automatische grafieken waren er toen niet. Dus leek het me een goed idee om zelf maar iets hiervoor te bouwen.

Creatieve impressie, geen oorspronkelijk screenshot: een klassiek Windows 3.x-hoofdvenster met routes, afstanden en zes fictieve trainingen. Menubalk, invoervelden, keuzelijst, checkbox en schuifbalken.
Impressie van mijn hardloopprogramma in Windows 3.x.

Ik was inmiddels bezig met Turbo Pascal for Windows. Daarmee maakte ik een hardloopprogramma waarin ik mijn vaste routes kon vastleggen, met hun eigenschappen en afstanden. Na het lopen voerde ik mijn gegevens in, zodat ik later kon terugzien hoe het ging en of ik vooruitgang boekte.

Dat was al nuttig, maar ik vond het niet genoeg. Als je gegevens bijhoudt, moet je ze ook kunnen analyseren. En als je toch grafieken maakt, waarom dan niet meteen behoorlijk flexibele grafieken?

Grafieken die met het venster meebewogen

Het programma kon grafieken tekenen waarvan de afmetingen meegingen wanneer je het Windows-venster groter of kleiner maakte. De assen, de getoonde informatie en de grafieklijn waren instelbaar. Ik kon kiezen wat ik wilde vergelijken en hoe ik dat in beeld bracht.

Windows 3.x-impressie van een grafiekvenster met zes fictieve looptijden, instelbare asgrenzen, checkbox en radiobuttons. De oorspronkelijke bediening is niet bekend.
Een afzonderlijk grafiekvenster met instelbare assen. Impressie.
Een creatieve calculator-impressie met fictieve voorbeelden: 24:30 over 5 km geeft 4:54 min/km; tussen 1 en 29 juni zitten 28 dagen. Geen bewaard oorspronkelijk scherm.
Runner calculator: rekenen met datums en looptijden. Impressie.

Daarbij zat ook een runner calculator waarmee ik met datums en looptijden kon rekenen. De bediening had vensters, knoppen en andere onderdelen uit de Windows-wereld waarin ik inmiddels programmeerde. Ik had er veel werk in gestoken. Waarschijnlijk ook meer dan strikt nodig was. Maar juist dat uitwerken vond ik plezierig.

Ik liet het programma aan anderen zien en introduceerde het ook bij een atletiekvereniging waar ik liep. Wat daar later precies mee gebeurd is, weet ik niet meer. Onder vrienden en kennissen maakte de toepassing in elk geval indruk. En voor mij was het een mooi bewijs dat al dat studeren, proberen en programmeren iets tastbaars had opgeleverd.

Dezelfde meting in een kleiner of groter venster

De data veranderen niet wanneer een venster groter wordt. De toepassing berekent de schermpositie opnieuw, op basis van de beschikbare tekenruimte en de ingestelde minimum- en maximumwaarden.

Voor een horizontale as komt dat neer op: positie = linker rand + (waarde − minimum) ÷ (maximum − minimum) × breedte. Verticaal loopt de schermcoördinaat naar beneden; een hogere waarde moet daarom juist hoger in de tekening komen. Labels en marges moeten ook ruimte krijgen.

De twee grafieken gebruiken dezelfde illustratieve punten en dezelfde asgrenzen. Het zijn geen bewaarde trainingsmetingen.

Twee klassiek vormgegeven grafiekvensters tonen dezelfde zes fictieve waarden tussen dezelfde asgrenzen. Bij meer tekenruimte worden alleen de schermcoördinaten opnieuw berekend.
Dezelfde voorbeeldgegevens en asgrenzen in twee vensterformaten.

Wat achter die mooie knoppen zat

Gegevensstroom op basis van het verhaal: routes en trainingen, zelfgeschreven opslag, berekeningen en grafieken. Geen oorspronkelijke gegevensindeling.
Van routes en trainingen via opslag en berekeningen naar grafieken en overzichten.

De interface was één kant van het programma. De gegevens erachter waren lastiger. Routes, trainingen, tijden, berekeningen en instellingen: naarmate het programma uitgebreider werd, kreeg ik steeds complexere gegevensstructuren te verwerken. Ik schreef zelf routines om die data op te slaan en later weer goed terug te lezen.

Dat werkte, maar het was foutgevoeliger en lastiger te onderhouden dan ik prettig vond. De kennis over databases maakte inmiddels duidelijk dat het beheer van zulke gegevens ook anders kon. Ik had mijn programma nu eenmaal op deze manier opgebouwd, dus liet ik het zo. Het bleef wel een heel gepuzzel — maar het werkte.

Het is achteraf een aardig tussenstation. Ik was begonnen met 10 PRINT "ROBERT" op de TRS-80, en hier zat ik met een Windows-programma dat routes, trainingsgegevens en schaalbare grafieken combineerde. Het was mooi, leuk, en getuigde van beheersing van programmeren voor Windows.

Beeldbronnen en technische achtergrond bij dit hoofdstuk

Alle illustraties zijn eigen werk. De precieze oorspronkelijke schermindeling, velden, kleuren, routes, broncode en trainingsgegevens zijn niet bewaard.

De vensters volgen de bediening uit de Windows 3.x-periode: een systeemmenu links, minimaliseer- en maximaliseerknoppen rechts, klassieke menubalken, knoppen, invoervelden en lijsten.

TERUG NAAR DE EERSTE PC'S

De eerste PC'sOverzicht van de elf hoofdstukken.